Ηλεκτρική διασύνδεση Δωδεκανήσων: Δισεκατομμύρια για το έργο, αλλά ποιος εγγυάται φθηνότερο ρεύμα;

Με ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις, δάνεια δισεκατομμυρίων και υποσχέσεις για ένα καθαρότερο ενεργειακό μέλλον προχωρά η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων. Πίσω όμως από τους πανηγυρικούς τίτλους παραμένουν σοβαρά ερωτήματα για το πραγματικό κόστος, τους λογαριασμούς των καταναλωτών και την ενεργειακή ασφάλεια των νησιών.

Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για επιχορήγηση 228,9 εκατομμυρίων ευρώ στην ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων παρουσιάστηκε ως μια ιστορική επιτυχία. Ένα έργο που θα βάλει, όπως υποστηρίζεται, τέλος στην ενεργειακή απομόνωση των νησιών, θα περιορίσει τη χρήση πετρελαίου και θα οδηγήσει σε φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια.

Ακούγονται όλα εξαιρετικά. Μόνο που ανάμεσα στις επίσημες εξαγγελίες και στην πραγματικότητα υπάρχει μια απόσταση που δεν μπορεί να καλυφθεί με επικοινωνιακούς πανηγυρισμούς.

Ας εξετάσουμε, λοιπόν, ορισμένα δεδομένα.

Τα δισεκατομμύρια είναι πραγματικά. Οι εγγυήσεις πού βρίσκονται;

Ο προϋπολογισμός της πρώτης φάσης φτάνει τα 2,54 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, τα 1,53 δισεκατομμύρια προέρχονται από δάνειο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, 534 εκατομμύρια από το ελληνικό Ταμείο Απανθρακοποίησης και 228,9 εκατομμύρια από την ευρωπαϊκή επιχορήγηση.

Το πρώτο στοιχείο που πρέπει να αποσαφηνιστεί είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης δεν αποτελεί δωρεάν ευρωπαϊκό χρήμα. Είναι δάνειο που θα πρέπει να αποπληρωθεί.

Ποιος θα αναλάβει τελικά αυτή την αποπληρωμή; Με ποιους όρους; Και σε ποιον βαθμό το κόστος της επένδυσης θα ανακτηθεί μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων του ηλεκτρικού συστήματος;

Αυτές είναι ερωτήσεις ουσίας, που δεν απαντώνται με την απλή ανακοίνωση μιας επιχορήγησης.

Φθηνότερη παραγωγή δεν σημαίνει απαραίτητα φθηνότερος λογαριασμός

Το βασικό επιχείρημα υπέρ της διασύνδεσης είναι ότι η ηλεκτροδότηση των νησιών από το ηπειρωτικό σύστημα θα περιορίσει τη λειτουργία των ακριβών πετρελαϊκών μονάδων.

Πράγματι, υπάρχει σοβαρή οικονομική βάση σε αυτή την εκτίμηση. Η τοπική ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο έχει υψηλό κόστος, το οποίο επιβαρύνει συνολικά το ηλεκτρικό σύστημα.

Όμως η μείωση του κόστους παραγωγής δεν μεταφέρεται αυτομάτως στον τελικό καταναλωτή.

Ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά από το κόστος παραγωγής. Περιλαμβάνει χρεώσεις δικτύων, Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, φόρους και άλλες επιβαρύνσεις.

Πού βρίσκεται, επομένως, η συγκεκριμένη πρόβλεψη για το πόσα ευρώ θα εξοικονομεί ετησίως ένα νοικοκυριό στη Ρόδο, στην Κω ή στην Κάρπαθο;

Πόσο θα μειωθεί το ενεργειακό κόστος για ένα ξενοδοχείο, μια μικρή εμπορική επιχείρηση ή έναν επαγγελματία;

Χωρίς συγκεκριμένες και ελέγξιμες εκτιμήσεις, η υπόσχεση για φθηνότερο ρεύμα παραμένει υπόσχεση και όχι εγγυημένο αποτέλεσμα.

Η Ρόδος περιμένει τη δεύτερη φάση

Υπάρχει και μια σημαντική λεπτομέρεια που χάνεται μέσα στους εντυπωσιακούς τίτλους.

Η πρώτη φάση του έργου αφορά την υποθαλάσσια διασύνδεση Κορίνθου–Κω. Η Ρόδος και η Κάρπαθος προβλέπεται να συνδεθούν στη δεύτερη φάση.

Επομένως, όταν διαβάζουμε ότι τα Δωδεκάνησα «αποχαιρετούν το πετρέλαιο», καλό είναι να θυμόμαστε πως δεν πρόκειται για μια αλλαγή που έχει ήδη συντελεστεί. Μιλάμε για έναν πολυετή σχεδιασμό, με τεχνικές απαιτήσεις, οικονομικές δεσμεύσεις και χρονοδιαγράμματα που μένει να τηρηθούν.

Η ιστορία των μεγάλων δημόσιων έργων στη χώρα μας επιβάλλει τουλάχιστον προσοχή απέναντι στις εξαγγελίες.

Από την τοπική παραγωγή στην εξάρτηση από το ηπειρωτικό δίκτυο

Η διασύνδεση μπορεί αναμφίβολα να ενισχύσει την αξιοπιστία της ηλεκτροδότησης, προσφέροντας πρόσβαση σε περισσότερες πηγές παραγωγής και δυνατότητες καλύτερης διαχείρισης του συστήματος.

Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα: η ηλεκτροδότηση των νησιών θα εξαρτάται περισσότερο από μεγάλες υποθαλάσσιες υποδομές και από τη λειτουργία του ηπειρωτικού δικτύου.

Τι προβλέπεται σε περίπτωση σοβαρής βλάβης ενός καλωδίου; Ποιες τοπικές μονάδες θα παραμείνουν διαθέσιμες ως εφεδρεία; Ποιο θα είναι το σχέδιο αντιμετώπισης μιας παρατεταμένης διακοπής ηλεκτροδότησης;

Η ενεργειακή ασφάλεια δεν εξασφαλίζεται απλώς με την εγκατάσταση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου. Απαιτεί επαρκείς εφεδρείες, συντήρηση, προστασία κρίσιμων υποδομών και δυνατότητα άμεσης αποκατάστασης βλαβών.

Ιδιαίτερα για τη Ρόδο, με τη μεγάλη τουριστική δραστηριότητα και τις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες κατά τους θερινούς μήνες, οι απαντήσεις αυτές έχουν καθοριστική σημασία.

Τα 7,7 εκατομμύρια τόνοι CO₂ και η πράσινη επικοινωνία

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η πρώτη φάση θα συμβάλει στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 7,7 εκατομμύρια τόνους σε βάθος 25 ετών.

Πρόκειται, ωστόσο, για μια πρόβλεψη βασισμένη σε συγκεκριμένες παραδοχές και όχι για ένα περιβαλλοντικό αποτέλεσμα που έχει ήδη επιτευχθεί.

Η ηλεκτρική ενέργεια που θα φτάνει στα Δωδεκάνησα δεν θα προέρχεται αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές. Το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί και ορυκτά καύσιμα.

Συνεπώς, η αξιολόγηση του περιβαλλοντικού οφέλους απαιτεί διαφάνεια ως προς τις εκπομπές που αποφεύγονται στα νησιά, τις εκπομπές της παραγωγής που τις αντικαθιστά και τις απώλειες μεταφοράς.

Η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να αποτελεί επικοινωνιακό διαβατήριο που απαλλάσσει κάθε μεγάλη επένδυση από τον δημόσιο έλεγχο.

Η πραγματική συζήτηση που πρέπει να γίνει

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι τα Δωδεκάνησα χρειάζονται αξιόπιστη ηλεκτροδότηση, σύγχρονες υποδομές και ενεργειακό σχεδιασμό με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι πολίτες οφείλουν να αποδέχονται άκριτα κάθε επένδυση δισεκατομμυρίων ως αυτονόητα επωφελή.

Ούτε ότι η εξασφάλιση μιας ευρωπαϊκής επιχορήγησης συνιστά από μόνη της απόδειξη οικονομικής επιτυχίας.

Το πραγματικό κριτήριο δεν είναι πόσα δισεκατομμύρια θα δαπανηθούν, αλλά τι θα κερδίσουν τελικά οι πολίτες από αυτά.

Αν μειωθεί ουσιαστικά το κόστος ηλεκτροδότησης, αν εξασφαλιστεί πραγματική ενεργειακή ασφάλεια και αν τα οφέλη περάσουν στους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων, τότε θα υπάρχει λόγος να μιλάμε για επιτυχημένη επένδυση.

Μέχρι τότε, η κυβέρνηση, ο ΑΔΜΗΕ και οι αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές οφείλουν να παρουσιάσουν με σαφήνεια το συνολικό κόστος, τις προβλέψεις εξοικονόμησης, τους όρους χρηματοδότησης και τις εγγυήσεις για τους καταναλωτές.

Γιατί οι Δωδεκανήσιοι δεν έχουν ανάγκη από ακόμη μία εντυπωσιακή εξαγγελία. Έχουν ανάγκη από προσιτό ηλεκτρικό ρεύμα, ασφαλή τροφοδοσία και πραγματική λογοδοσία για κάθε ευρώ που επενδύεται στο όνομα του ενεργειακού τους μέλλοντος.

Προηγούμενο

ΓΑΣ Ιάλυσος: Εξειδικευμένες μετρήσεις φυσικής κατάστασης για τους νεαρούς ποδοσφαιριστές

Γράψτε απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *