Μια δήλωση της Άνγκελα Μέρκελ επαναφέρει στο προσκήνιο τη μεγάλη συζήτηση για την εθνική ταυτότητα, τη μετανάστευση και το μέλλον της Γερμανίας. Η πρώην καγκελάριος προκάλεσε αντιδράσεις, επιχειρώντας να εξηγήσει ποιοι αποτελούν σήμερα τον γερμανικό λαό.
Κατά τη βράβευσή της με το Διεθνές Βραβείο Μέντελσον στη Λειψία, την 1η Νοεμβρίου, η Μέρκελ υποστήριξε ότι όλοι όσοι διαθέτουν γερμανική υπηκοότητα ανήκουν ισότιμα στον γερμανικό λαό, ανεξάρτητα από την καταγωγή τους.
Μάλιστα, χρησιμοποίησε ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα, συγκρίνοντας τους πολίτες της πρώην Ανατολικής Γερμανίας με Σύρους μετανάστες που απέκτησαν πρόσφατα τη γερμανική υπηκοότητα.
«Όλοι οι Γερμανοί πολίτες είναι ο λαός», δήλωσε, επιμένοντας ότι δεν πρέπει να υπάρχουν διαχωρισμοί ανάλογα με το πότε κάποιος έγινε πολίτης της χώρας.
Η συγκεκριμένη σύγκριση, ωστόσο, προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς οι Ανατολικογερμανοί αποτελούσαν ήδη μέρος του γερμανικού έθνους πριν από την επανένωση του 1990.
Και εδώ αναδεικνύεται ένα βαθύτερο πολιτικό ζήτημα. Μπορεί η νομική απόκτηση μιας υπηκοότητας να ταυτιστεί πλήρως με την ιστορική, πολιτισμική και εθνική ταυτότητα ενός λαού; Η Μέρκελ παρουσίασε τη θέση της ως υπεράσπιση της ισότητας των πολιτών, κατηγορώντας παράλληλα τα λαϊκιστικά κόμματα ότι καλλιεργούν διαχωρισμούς και εχθρότητα.
Οι επικριτές της, αντίθετα, θεωρούν ότι τέτοιες τοποθετήσεις υποβαθμίζουν την ιστορική συνέχεια και την ιδιαίτερη πολιτισμική φυσιογνωμία της Γερμανίας. Το ζήτημα είναι αν η πολιτική ηγεσία αντιλαμβάνεται τη διαφορά ανάμεσα στην ιδιότητα του πολίτη και στην ιστορική ταυτότητα ενός έθνους.
Και αυτή η συζήτηση φαίνεται πως θα συνεχίσει να διχάζει τη γερμανική κοινωνία.
