Ο κόσμος αλλάζει, αλλά η Δύση μοιάζει να αρνείται πεισματικά να το παραδεχθεί. Και εκεί, σύμφωνα με τον καθηγητή Jeffrey Sachs, βρίσκεται ο μεγάλος κίνδυνος: όχι στην άνοδο της Κίνας, ούτε στην ύπαρξη της Ρωσίας ή των BRICS, αλλά στην εμμονή ενός παλιού συστήματος εξουσίας να διατηρήσει με κάθε μέσο την κυριαρχία που είχε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Για δεκαετίες, οι ΗΠΑ και οι στενοί σύμμαχοί τους είχαν τη δυνατότητα να καθορίζουν τους κανόνες: οικονομία, εμπόριο, δολάριο, κυρώσεις, στρατιωτικές συμμαχίες, «δημοκρατικές αξίες» α λα καρτ. Όμως ο κόσμος του ενός αφεντικού τελειώνει. Δεν σημαίνει ότι η Δύση καταρρέει ή εξαφανίζεται. Σημαίνει ότι δεν μπορεί πια να αποφασίζει μόνη της για όλους.
Και αντί να προσαρμοστεί σε έναν πολυπολικό κόσμο, ένα μέρος του δυτικού κατεστημένου βλέπει κάθε άνοδο άλλης δύναμης ως προσωπική απειλή. Αν ανεβαίνει η Κίνα, «χάνει» η Αμερική. Αν αντέχει η Ρωσία, «ηττάται» η Δύση. Αν το Ιράν δεν γονατίζει, τότε πρέπει να βρεθεί νέος τρόπος πίεσης. Μια λογική μηδενικού αθροίσματος, όπου η συνεργασία παρουσιάζεται ως αφέλεια και η αντιπαράθεση ως μονόδρομος.
Ο Sachs προειδοποιεί ότι έτσι χτίζονται οι μεγάλες καταστροφές: όχι απαραίτητα από μία μεγαλειώδη αιτία, αλλά από μια αλυσίδα αλαζονείας, λανθασμένων υπολογισμών, εξοπλισμών και αμοιβαίας καχυποψίας. Κάπως έτσι βυθίστηκε και η Ευρώπη του 1914 στην άβυσσο.
Την ίδια ώρα, το δολάριο χρησιμοποιείται ολοένα συχνότερα ως γεωπολιτικό όπλο μέσω κυρώσεων και αποκλεισμών. Όμως κάθε τέτοια κίνηση δίνει στις υπόλοιπες χώρες κίνητρο να αναζητήσουν εναλλακτικές. Οι BRICS δεν εμφανίστηκαν από το πουθενά· είναι και προϊόν της υπεροψίας ενός συστήματος που νόμιζε ότι θα είναι αιώνιο.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποιος θα κυριαρχήσει. Είναι αν οι μεγάλες δυνάμεις θα μάθουν να συνυπάρχουν πριν η εμμονή για διατήρηση μιας χαμένης ηγεμονίας σπρώξει τον πλανήτη σε νέα καταστροφή.
