Τα μετρητά δεν καταργούνται με μια υπογραφή. Μπορούν όμως να σβήσουν αθόρυβα, κομμάτι-κομμάτι, από την καθημερινή ζωή. Αυτή είναι η προειδοποίηση που εκπέμπει η γερμανική «Πρωτοβουλία Διατήρησης Μετρητών», την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά το νομικό πλαίσιο για το ψηφιακό ευρώ και την αποδοχή των μετρητών.
Επισήμως, η ΕΚΤ διαβεβαιώνει ότι το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα. Όμως, σύμφωνα με τους επικριτές του σχεδίου, οι εξαιρέσεις που προβλέπονται μπορεί να μετατρέψουν τα μετρητά σε νόμισμα δεύτερης κατηγορίας.
Το κρίσιμο σημείο είναι τα αυτόματα μηχανήματα: παρκόμετρα, εισιτήρια λεωφορείων και τρένων, δημόσιες τουαλέτες, χώροι στάθμευσης, αυτόματα καταστήματα και πλήθος άλλων υπηρεσιών θα μπορούν να λειτουργούν αποκλειστικά ψηφιακά. Δηλαδή, ο πολίτης θα έχει θεωρητικά δικαίωμα να πληρώνει μετρητά, αλλά πρακτικά δεν θα μπορεί να τα χρησιμοποιεί εκεί όπου τα χρειάζεται.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η περίπτωση του ίδιου του κράτους. Με επίκληση της καταπολέμησης του εγκλήματος, της φοροδιαφυγής, της «αποτελεσματικότητας» ή της μείωσης του διοικητικού κόστους, δημόσιες υπηρεσίες μπορούν να περιορίζουν ή να αρνούνται την πληρωμή με μετρητά.
Και ενώ η πρόσβαση σε ΑΤΜ δυσκολεύει, οι χρεώσεις αυξάνονται και τα τραπεζικά καταστήματα μειώνονται, η ελευθερία επιλογής μοιάζει να συρρικνώνεται. Το ψηφιακό ευρώ παρουσιάζεται ως συμπλήρωμα. Αν όμως τα μετρητά δεν γίνονται δεκτά παντού και δεν είναι εύκολα διαθέσιμα, τότε ποιος ακριβώς θα τα προστατεύσει;
