Αναλύοντας τα αίτια του Δημογραφικού προβλήματος στην Ελλάδα, προκύπτει μια άβολη και σκληρή αλήθεια. Τα στοιχεία της Eurostat είναι σοκαριστικά: Περισσότεροι από ένας στους δύο Έλληνες από 25-34 ετών, μένουν στο σπίτι των γονιών τους, αδυνατώντας να εγκαταλείψουν το παιδικό τους δωμάτιο, κατατάσσοντας την Ελλάδα σε μία από τις χειρότερες θέσεις πανευρωπαϊκά.
Εξαιτίας της στεγαστικής κρίσης, όπου το 40% του μέσου εισοδήματος καταλήγει στα έξοδα στέγασης, καθώς οι τιμές των ακινήτων και των ενοικίων αυξάνονται ταχύτερα από τις δυνατότητες ενός μεγάλου τμήματος των νέων εργαζομένων, με το ζήτημα αυτό να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την οικονομική αυτονόμηση των νέων στην Ελλάδα. Η απόκτηση ή η ενοικίαση ανεξάρτητης κατοικίας έχει μετατραπεί από αυτονόητο βήμα ενηλικίωσης σε απρόσιτο στόχο, συνθλίβοντας έτσι και κάθε πιθανή πρωτοβουλία για δημιουργία οικογένειας, με τις όποιες καταστροφικές συνέπειες συνεπάγεται αυτό για το Δημογραφικό. Η διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της υπόλοιπης Ευρώπης είναι χαώδης, καθώς το ποσοστό των νέων που παραμένουν στο πατρικό τους σπίτι αγγίζει το 56,3%, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα και τον μέσο όρο της ΕΕ φτάνει τις 26,2 ποσοστιαίες μονάδες. Με άλλα λόγια, το ποσοστό των νέων 25-34 ετών που παραμένουν στο πατρικό σπίτι στην Ελλάδα είναι σχεδόν διπλάσιο από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό. Βάσει των στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος, η άνοδος των τιμών στα διαμερίσματα ήταν ραγδαία, φτάνοντας το 9,1% το 2024 και καταγράφοντας περαιτέρω αύξηση 8,1% το 2025. Οι υψηλές τιμές αγοράς, σε συνδυασμό με την περιορισμένη προσφορά προσιτών κατοικιών και την ανεξέλεγκτη εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης airbnb, να έχουν εκτοξεύσει και τα ενοίκια. Η γεωγραφική κατανομή του φαινομένου στην Ευρώπη αναδεικνύει έντονες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες.
Ποσοστό νέων ηλικίας 25-34 που μένουν στο πατρικό τους σπίτι: Κροατία 62,3% Ελλάδα 56.3% Σλοβακία 54,3% ΣΥΝΟΛΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ: 30,1% Σουηδία 7,5% Φινλανδία 4,0% Δανία 3.9% Πρώτη στη σχετική κατάταξη βρίσκεται η Κροατία, με 62,3%, ενώ ακολουθεί η Ελλάδα. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Σλοβακία με περίπου 54,3% και ακολουθούν η Σερβία με 52,5%, η Πολωνία με 51,0%, η Ιταλία με 50,7% και η Ισπανία με 50,2%.
Υψηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης στην Κύπρο, όπου περίπου 42,9% των νέων 25-34 ετών ζουν με τους γονείς τους, στη Βουλγαρία με 42,7%, στην Πορτογαλία με 42,1%, στην Τουρκία με 40,1% και στη Σλοβενία με 39,9%. Στην Ιρλανδία το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 38,4%, στη Μάλτα το 37,1%, στη Ρουμανία το 36,7% και στην Ουγγαρία το 34,0%. Ο μέσος όρος της ΕΕ, στο 30,1%, κρύβει πάντως μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών. Η Λετονία βρίσκεται περίπου στο 30%, ενώ χαμηλότερα κινούνται το Λουξεμβούργο με 23,3%, η Τσεχία με 22,3%, η Αυστρία με 16,8%, η Λιθουανία με 16,2%, η Γαλλία με 14,7%, η Εσθονία με 14,4% και η Γερμανία με 13,4%. Ακόμη μικρότερα είναι τα ποσοστά στις χώρες της βόρειας Ευρώπης. Στην Ολλανδία περίπου 10,8% των νέων 25-34 ετών εξακολουθούν να ζουν με τους γονείς τους, ενώ στην Σουηδία το ποσοστό περιορίζεται στο 7,5% και στη Νορβηγία στο 7,2%.
Στο τέλος της κατάταξης βρίσκονται η Φινλανδία και η Δανία, όπου το ποσοστό διαμορφώνεται περίπου στο 4%, με τη Δανία να καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, μόλις 3,9%. Η Φινλανδία ακολουθεί με 4,0%. Όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία, τα κράτη του ευρωπαϊκού Νότου και της ανατολικής Ευρώπης συγκεντρώνουν τα υψηλότερα ποσοστά εγκλωβισμού των νέων, σε αντίθεση με τις χώρες της βόρειας Ευρώπης, όπου η ανεξαρτητοποίηση επιτυγχάνεται σε πολύ μικρότερη ηλικία και με συντριπτικά μεγαλύτερη συχνότητα. Οι υψηλές τιμές αγοράς, τα ακριβά ενοίκια, η περιορισμένη προσφορά προσιτών κατοικιών, η βραχυχρόνια μίσθωση και οι χαμηλότερες αποδοχές στα πρώτα χρόνια της εργασιακής ζωής δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο. Παράλληλα, η αγορά κατοικίας παραμένει δύσκολη για όσους δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα ίδια κεφάλαια, ακόμη και όταν έχουν πρόσβαση σε στεγαστική χρηματοδότηση.
Έτσι, για πολλούς νέους η ανεξάρτητη κατοικία μετατρέπεται από αυτονόητο βήμα ενηλικίωσης σε έναν στόχο που μετατίθεται για αργότερα. Η στεγαστική κρίση δεν αφορά πλέον μόνο την αγορά ακινήτων, αλλά επηρεάζει άμεσα την οικονομική ανεξαρτησία, τη δημιουργία νοικοκυριού και τελικά τον τρόπο με τον οποίο μια ολόκληρη γενιά σχεδιάζει το μέλλον της. Συμπέρασμα – Κοινωνικές Επιπτώσεις: Όσο η αγορά κατοικίας παραμένει απαγορευτική, εδραιώνεται ένας φαύλος κύκλος εξάρτησης. Η παρατεταμένη διαμονή στο πατρικό σπίτι καθυστερεί τη δημιουργία νέων νοικοκυριών, και εν τέλει, εμποδίζει μια ολόκληρη γενιά να σχεδιάσει το μέλλον της μέσα από την οικονομική της ανεξαρτησία. *Πηγή/στοιχεία απο 2 άρθρα: Voice News και Εφημερίδα των Συντακτών.
