Συγκριτική έκθεση της Δημοτικής Κοινότητας Κατταβιάς αντιπαραβάλλει την παρέμβαση που κατατέθηκε στη δημόσια διαβούλευση με το τελικό ΦΕΚ Δ΄ 694/19.08.2026. Κρίσιμα ερωτήματα για τις εκκρεμείς αδειοδοτήσεις και τις περιοχές της δυτικής και νότιας Ρόδου.
Μία αναλυτική συγκριτική έκθεση που συνέταξε η Δημοτική Κοινότητα Κατταβιάς αποτιμά, σημείο προς σημείο, τι απέγιναν οι πέντε προτάσεις που κατατέθηκαν στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Η παρέμβαση είχε υποβληθεί στις 24 Ιουνίου 2026. Το τελικό πλαίσιο δημοσιεύθηκε με το ΦΕΚ Δ΄ 694 της 19ης Αυγούστου 2026. Το κεντρικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: καμία από τις πέντε προτάσεις δεν ενσωματώθηκε πλήρως, ενώ η μεταβατική διάταξη χαρακτηρίζεται ως το δυσμενέστερο σημείο του νέου καθεστώτος.
Η συζήτηση, βεβαίως, δεν αφορά μόνο τη Ρόδο. Αφορά κάθε κατοικημένο νησί και κάθε τοπική κοινωνία που βλέπει μεγάλης κλίμακας ενεργειακά έργα να σχεδιάζονται στον τόπο της, χωρίς να είναι πάντοτε ξεκάθαρο ποιος έχει τον τελευταίο λόγο, ποια είναι η πραγματική φέρουσα ικανότητα της περιοχής και ποιο θα είναι το άμεσο όφελος για τους κατοίκους.
Η μεταβατική διάταξη και το κρίσιμο χρονικό παράθυρο
Η πρώτη και βασικότερη πρόταση της Κατταβιάς αφορούσε τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά. Η Δημοτική Κοινότητα είχε ζητήσει τα έργα που δεν διέθεταν, έως τις 20 Μαΐου 2026, χορηγηθείσα και αποδεκτή Οριστική Προσφορά Σύνδεσης να αξιολογούνται με το νέο πλαίσιο.
Σύμφωνα με τη συγκριτική έκθεση, το τελικό ΦΕΚ κινήθηκε στην αντίθετη κατεύθυνση: προστατεύει φακέλους Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που είχαν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας έως τη δημοσίευση του ΦΕΚ, δηλαδή έως τις 19 Αυγούστου 2026. Το κριτήριο δεν είναι η αποδεκτή Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, αλλά η τυπική πληρότητα του περιβαλλοντικού φακέλου.
Κατά την έκθεση, αυτό διευρύνει κατά περίπου τρεις μήνες το χρονικό παράθυρο μέσα στο οποίο εκκρεμή έργα μπορούν να συνεχίσουν με το προϊσχύον πλαίσιο. Η διαπίστωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η τυπική πληρότητα ενός φακέλου δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου ή με την τεχνική δυνατότητα σύνδεσης ενός έργου στο δίκτυο.
Φέρουσα ικανότητα: ποσοστά, αλλά όχι ενιαίος έλεγχος
Η δεύτερη πρόταση ζητούσε ένα ενιαίο και δεσμευτικό φίλτρο φέρουσας ικανότητας για κάθε κατοικημένο νησί. Δηλαδή, να εξετάζονται συνδυαστικά το ηλεκτρικό δίκτυο, οι σωρευτικές επιπτώσεις, το περιβάλλον, ο τουρισμός, η κοινωνική διάσταση και το τοπικό όφελος.
Το νέο ΦΕΚ θεσπίζει επιμέρους όρια: 4% ανά Δημοτική Ενότητα για αιολικά και 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα για φωτοβολταϊκά, μαζί με ειδικές μελέτες τοπίου και σωρευτικούς ελέγχους σε ορισμένες περιπτώσεις.
Ωστόσο, η έκθεση καταλήγει ότι η Ρόδος δεν αξιολογείται ως ένα ενιαίο σύστημα. Οι περιορισμοί παραμένουν αποσπασματικοί και δεν θεσπίζεται ένας συνολικός έλεγχος που να απαντά στο κρίσιμο ερώτημα: πόσα έργα, ποιου μεγέθους και με ποιες επιπτώσεις μπορεί πραγματικά να αντέξει ένα κατοικημένο νησί;
Φωτοβολταϊκά και αιολικά: δύο διαφορετικές προσεγγίσεις
Στο θέμα της βιώσιμης χωροθέτησης, η έκθεση διαπιστώνει μερική σύγκλιση για τα φωτοβολταϊκά. Περιλαμβάνονται προτεραιότητες για υποβαθμισμένες εκτάσεις, ενώ προβλέπονται ισχυρές απαγορεύσεις σε περιοχές Natura 2000, δάση και ζώνες υδροληψίας.
Για τα αιολικά, όμως, ο πυρήνας της πρότασης δεν υιοθετήθηκε. Δεν καθιερώνεται προηγούμενη τοπική διαβούλευση ως προϋπόθεση χωροθέτησης, ούτε συνδέεται η αδειοδότηση με συγκεκριμένο και άμεσα αποδιδόμενο τοπικό όφελος.
Παράλληλα, δεν θεσπίστηκε η ειδική διαδικασία που ζητούσε η Κατταβιά πριν από την Άδεια Εγκατάστασης: ενημέρωση του Δήμου και της Δημοτικής Κοινότητας, τοπική δημόσια διαβούλευση 30 ημερών και ειδικά αιτιολογημένη γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου.
Η «επιθυμητή» προτεραιότητα στα μικρά τοπικά έργα
Για τις μικρές τοπικές εγκαταστάσεις, το ΦΕΚ αναφέρει ότι στον νησιωτικό χώρο είναι «επιθυμητή» η κατά προτεραιότητα χωροθέτησή τους. Όμως, όπως επισημαίνει η έκθεση, η διατύπωση αυτή δεν δημιουργεί δεσμευτικό δικαίωμα προτεραιότητας στον ηλεκτρικό χώρο για αυτοκατανάλωση, αποθήκευση ή ενεργειακές κοινότητες.
Με άλλα λόγια, η πρόθεση καταγράφεται, αλλά δεν συνοδεύεται από ρύθμιση που να εξασφαλίζει ότι ο πολίτης, ο αγρότης, η μικρή επιχείρηση, ο Δήμος ή μια ενεργειακή κοινότητα θα προηγηθούν έναντι μεγάλων εμπορικών έργων.
Τι ισχύει ειδικά για τη Ρόδο
Η συγκριτική έκθεση ξεκαθαρίζει ότι το νέο ΦΕΚ δεν αποτελεί γενική απαγόρευση νέων αιολικών στη Ρόδο. Οι Δημοτικές Ενότητες Αρχαγγέλου, Ατταβύρου, Καμείρου και Νότιας Ρόδου χαρακτηρίζονται ρητά ως Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας.
Η απαγόρευση για τις τουριστικές κατηγορίες Α και Β καλύπτει άλλες περιοχές του νησιού, όμως όχι τις δυτικές και νότιες ζώνες όπου εντοπίζονται οι επίμαχες αιτήσεις.
Η έκθεση καταγράφει τέσσερα πρόσφατα έργα στις περιοχές Μονόλιθου και Νότιας Ρόδου: «Δράκος», «Κοπέλα 1», «Χώραφος – Πάνω Γιαλός – Γιάρος» και «Έριντος – Μαύρο Βουνό – Χαλάσματα». Για κάθε περίπτωση, πάντως, απαιτείται επίσημη επιβεβαίωση από τον διοικητικό φάκελο σχετικά με την έγκριση τυπικής πληρότητας και την ακριβή ημερομηνία της.
Το συμπέρασμα είναι ότι η ενημέρωση, η τεκμηρίωση και η ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας δεν είναι πολυτέλεια. Είναι απαραίτητη προϋπόθεση, ώστε αποφάσεις με μακροχρόνιες επιπτώσεις στο περιβάλλον, στην οικονομία και στην ταυτότητα ενός τόπου να μη λαμβάνονται ερήμην εκείνων που θα ζήσουν με τις συνέπειές τους.
Πηγές: Συγκριτική Έκθεση ΕΧΠ-ΑΠΕ 2026 της Δημοτικής Κοινότητας Κατταβιάς, Γραπτή Παρέμβαση – Παρατήρηση της 24ης Ιουνίου 2026, ΦΕΚ Δ΄ 694/19.08.2026.
