Η Δαμασκός έγραψε ένα ακόμη δραματικό κεφάλαιο μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ. Συριακό δικαστήριο καταδίκασε σε θάνατο ερήμην τον πρώην πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ, αποδίδοντάς του ευθύνη για δολοφονίες, βασανιστήρια και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη διάρκεια του πολέμου που διέλυσε τη Συρία.
Ο Μπασάρ αλ Άσαντ βρίσκεται σήμερα στη Ρωσία, όπου κατέφυγε μετά την πτώση της κυβέρνησής του τον Δεκέμβριο του 2024. Η ποινή του επιβλήθηκε ερήμην, κάτι που δίνει στην απόφαση κυρίως πολιτικό και συμβολικό χαρακτήρα, αφού η εκτέλεσή της προϋποθέτει την παράδοσή του από τη Μόσχα — ένα ενδεχόμενο που, τουλάχιστον προς το παρόν, μοιάζει εξαιρετικά δύσκολο.
Στην ίδια υπόθεση καταδικάστηκαν ο αδελφός του, Μαχέρ αλ Άσαντ, και ο ξάδελφός τους Ατέφ Νατζίμπ, πρώην επικεφαλής της Πολιτικής Ασφάλειας στη Ντεράα. Ο τελευταίος συνδέεται με τη σκληρή καταστολή των πρώτων διαδηλώσεων του 2011, που άνοιξαν τον δρόμο για μια σύγκρουση η οποία εξελίχθηκε σε διεθνές πεδίο αντιπαράθεσης.
Οι καταγγελίες για εγκλήματα, βασανιστήρια και αυταρχισμό επί Άσαντ είναι σοβαρές και δεν μπορούν να διαγραφούν. Όμως η Ιστορία της Συρίας δεν μπορεί να χωρέσει σε ένα εύκολο σχήμα, όπου ένας άνθρωπος θεωρείται αποκλειστικά υπεύθυνος για όλα όσα συνέβησαν. Ο πόλεμος τροφοδοτήθηκε από ένοπλες οργανώσεις, τζιχαντιστικές ομάδες, ξένες παρεμβάσεις, γεωπολιτικούς σχεδιασμούς και ανταγωνισμούς μεγάλων δυνάμεων που μετέτρεψαν μια χώρα σε ερείπια.
Η καταδίκη λοιπόν έχει τεράστιο συμβολισμό, αλλά γεννά και ερωτήματα. Θα υπάρξει ποτέ λογοδοσία για όλους όσοι αιματοκύλησαν τη Συρία ή η «δικαιοσύνη» θα σταματήσει επιλεκτικά στους ηττημένους; Αυτό είναι το πραγματικό τεστ για τη νέα εποχή της χώρας.
