Ο Elon Musk δεν μιλά πλέον απλώς για νέες εφαρμογές και πιο έξυπνα μηχανήματα. Μιλά για μια εποχή στην οποία ο άνθρωπος ίσως πάψει να είναι ο κυρίαρχος νους πάνω στον πλανήτη. Στην εκτενή συνέντευξή του στη Ζάνι Μίντον Μπέντοους του Economist, ο ιδρυτής της Tesla, της SpaceX και της xAI παρουσίασε ένα μέλλον που μοιάζει ταυτόχρονα εντυπωσιακό και βαθιά ανησυχητικό.
Ο Μασκ εκτίμησε ότι μέσα στα επόμενα περίπου πέντε χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη θα ξεπεράσει τη συνολική ανθρώπινη νοημοσύνη. Όπως είπε, «δεν θα υπάρχει σχεδόν τίποτα που η ΑΙ δεν θα μπορεί να κάνει καλύτερα από τους ανθρώπους, εκτός από το να είναι άνθρωπος». Αν αυτή η πρόβλεψη επαληθευθεί, δεν μιλάμε απλώς για μια τεχνολογική αλλαγή. Μιλάμε για ανατροπή της εργασίας, της οικονομίας, της γνώσης και τελικά της ίδιας της κοινωνικής οργάνωσης.
Στο δικό του αισιόδοξο σενάριο, η ΑΙ και τα ρομπότ θα δημιουργήσουν μια εποχή πρωτοφανούς αφθονίας. Η εργασία θα γίνει προαιρετική, όπως η καλλιέργεια ενός κήπου για όποιον το επιθυμεί, ενώ η παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών θα αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε, όπως υποστήριξε, «το χρήμα δεν θα έχει σημασία το 2036». Μίλησε ακόμη για ένα είδος «καθολικού υψηλού εισοδήματος», σε μια κοινωνία όπου η τεχνολογία θα μπορεί θεωρητικά να καλύπτει τις ανάγκες όλων.
Αλλά εδώ ακριβώς αρχίζει το μεγάλο ερώτημα. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι η μετάβαση θα είναι «πολύ ανώμαλη». Δεν έδωσε όμως σαφή απάντηση στο ποιος θα ελέγχει αυτή τη νέα υπερδύναμη, με ποιους κανόνες θα λειτουργεί και πώς θα μοιράζεται ο πλούτος που υπόσχεται η τεχνητή νοημοσύνη.
Διότι η αφθονία δεν είναι από μόνη της ελευθερία. Αν τα δεδομένα, η ενέργεια, τα ρομπότ και οι πανίσχυροι αλγόριθμοι συγκεντρωθούν σε ελάχιστες εταιρείες και κέντρα ισχύος, τότε η «νέα εποχή» μπορεί να μη μοιάζει με απελευθέρωση, αλλά με μια πιο εκλεπτυσμένη μορφή εξάρτησης. Το κρίσιμο δεν είναι μόνο τι θα μπορεί να κάνει η ΑΙ. Είναι ποιος θα αποφασίζει για λογαριασμό των ανθρώπων τι επιτρέπεται να κάνουν οι ίδιοι.
