«Η ιστορία, ο κόσμος και οι λαοί παρακολουθούν αν μπορούμε να υπερβούμε την “Παγίδα του Θουκυδίδη” και να ανοίξουμε ένα νέο μοντέλο σχέσεων μεταξύ μεγάλων δυνάμεων». Με αυτή τη χαρακτηριστική φράση ο Κινέζος Πρόεδρος Xi Jinping απευθύνθηκε στον Donald Trump, επαναφέροντας στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης τον μεγάλο Έλληνα ιστορικό.
Η αναφορά αυτή δεν έγινε τυχαία. Σε μια εποχή όπου οι σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, της γεωπολιτικής και της ασφάλειας, ο Θουκυδίδης παραμένει σημείο αναφοράς για διπλωμάτες, στρατηγικούς αναλυτές και πολιτικές ηγεσίες.
Η λεγόμενη «Παγίδα του Θουκυδίδη» περιγράφει τον κίνδυνο πολέμου όταν μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυριαρχία μιας ήδη ισχυρής υπερδύναμης. Στην αρχαιότητα αυτό αποτυπώθηκε μέσα από τη σύγκρουση Αθήνας και Σπάρτης. Σήμερα, πολλοί θεωρούν ότι το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου.
Το εντυπωσιακό όμως είναι κάτι βαθύτερο. Δυόμισι χιλιάδες χρόνια μετά τον θάνατό του, ένας Έλληνας ιστορικός εξακολουθεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι ισχυρότεροι ηγέτες του πλανήτη αντιλαμβάνονται την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων. Η σκέψη του δεν περιορίζεται σε ακαδημαϊκά βιβλία ή ιστορικές αναφορές. Χρησιμοποιείται ενεργά για την κατανόηση του σύγχρονου κόσμου.
Και όμως, ενώ στο εξωτερικό ο Θουκυδίδης αντιμετωπίζεται ως θεμέλιο της γεωπολιτικής σκέψης, στην ίδια του την πατρίδα συχνά η ιστορική και πνευματική μας κληρονομιά παραμερίζεται. Ο Θουκυδίδης δεν αποτελεί απλώς κομμάτι της ελληνικής ιστορίας. Αποτελεί διαχρονικό οδηγό πολιτικής σκέψης και στρατηγικής ανάλυσης, αποδεικνύοντας ότι η ελληνική πνευματική παράδοση εξακολουθεί να φωτίζει τις εξελίξεις του παρόντος και του μέλλοντος.
