Η είδηση από την αυστραλιανή πολιτεία της Βικτώριας δεν είναι μια ακόμη τεχνολογική «ευκολία». Είναι ένα παράθυρο στο πώς φαντάζονται ορισμένα κράτη τον άνθρωπο του μέλλοντος: καταγεγραμμένο, ταυτοποιημένο και ενταγμένο σε ψηφιακές δομές από την πρώτη στιγμή της ζωής του. Η μετατροπή του πιστοποιητικού γέννησης σε ψηφιακό διαπιστευτήριο δεν αφορά απλώς τη γραφειοκρατία. Αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης πολίτη και εξουσίας.
Η επίσημη αφήγηση μιλά για πρακτικότητα. Λιγότερα χαρτιά, ταχύτερες διαδικασίες, καλύτερη εξυπηρέτηση. Ποιος θα διαφωνούσε με αυτό; Όμως η ιστορία των μεγάλων τεχνολογικών συστημάτων δείχνει ότι καμία υποδομή δεν μένει ποτέ περιορισμένη στον αρχικό της σκοπό. Ό,τι ξεκινά ως εργαλείο διευκόλυνσης καταλήγει συχνά σε μηχανισμό ελέγχου. Και εδώ μιλάμε για ένα σύστημα που συνδέει την ταυτότητα ενός ανθρώπου με κρατικές βάσεις δεδομένων πριν καν αποκτήσει συνείδηση του εαυτού του.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι η εφαρμογή καθαυτή. Είναι η ασυμμετρία ισχύος. Οι γονείς καλούνται να εμπιστευθούν το κράτος με τα πιο ευαίσθητα δεδομένα των παιδιών τους, χωρίς σαφείς απαντήσεις για τη διαχείριση, τη διάρκεια αποθήκευσης ή τη μελλοντική χρήση αυτών των πληροφοριών. Η τεχνολογία προχωρά, οι κανόνες ακολουθούν — αν ακολουθήσουν. Και στο κενό αυτό εγκαθίστανται συστήματα που δύσκολα ανατρέπονται.
Δεν πρόκειται για κινδυνολογία. Πρόκειται για ένα θεμελιώδες ερώτημα ελευθερίας: πόσο νωρίς αρχίζει η ψηφιακή σκιά ενός ανθρώπου; Αν ένα κράτος έχει τη δυνατότητα να συγκεντρώνει, να διασταυρώνει και να αξιοποιεί δεδομένα από τη γέννηση, τότε δημιουργείται μια νέα πραγματικότητα όπου η ιδιωτικότητα δεν χάνεται σταδιακά — απλώς δεν υπάρχει ποτέ εξαρχής.
Η Βικτώρια μπορεί να παρουσιάζει το πρόγραμμα ως πιλοτικό. Όμως τα πιλοτικά προγράμματα είναι συχνά τα εργαστήρια του αύριο. Και το αύριο που δοκιμάζεται εδώ δεν αφορά μόνο την Αυστραλία. Αφορά μια παγκόσμια τάση: τη μετατροπή της ανθρώπινης ταυτότητας σε μόνιμο ψηφιακό αρχείο. Το ερώτημα δεν είναι αν η τεχνολογία θα προχωρήσει. Το ερώτημα είναι αν οι κοινωνίες θα θέσουν όρια πριν αυτά χαθούν οριστικά.
