Η συζήτηση που άνοιξε ο Κλάους Σβαμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ για τη «συγχώνευση» φυσικής, ψηφιακής και βιολογικής ταυτότητας δεν είναι μια απλή τεχνολογική αναφορά. Στην Ελεύθερη Πένα επιχειρούμε να δούμε πίσω από τις λέξεις και να αναδείξουμε το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο διαμορφώνεται αυτή η νέα πραγματικότητα.
Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση παρουσιάζεται ως άλμα καινοτομίας: τεχνητή νοημοσύνη, γενετική, αισθητήρες, ανάλυση δεδομένων. Ωστόσο, παράλληλα, διαμορφώνεται ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου η ψηφιακή ταυτότητα τείνει να γίνει προϋπόθεση συμμετοχής στην κοινωνική και οικονομική ζωή. Η επαλήθευση ηλικίας στο διαδίκτυο, με το επιχείρημα της προστασίας των ανηλίκων, οδηγεί συχνά σε συστήματα βιομετρικής ταυτοποίησης και ψηφιακά πορτοφόλια. Έτσι, δημιουργείται μια υποδομή που μπορεί να επεκταθεί πολύ πέρα από τον αρχικό της σκοπό.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η τεχνολογία προχωρά. Είναι ποιος θέτει τους κανόνες και ποιος διαχειρίζεται τα δεδομένα. Όταν η πρόσβαση σε υπηρεσίες, συναλλαγές ή ακόμα και στην ενημέρωση συνδέεται με μια κεντρικά ελεγχόμενη ψηφιακή ταυτότητα, αλλάζει η ισορροπία ανάμεσα στον πολίτη και την εξουσία.
γινόμαστε μάρτυρες ενός παγκόσμιου πολιτικού κινήματος προς την ψηφιακή υποδομή ταυτότητας – συχνά με το πρόσχημα της προστασίας των ανηλίκων.
Όλο και περισσότερες χώρες συζητούν την επαλήθευση ηλικίας στο διαδίκτυο. Τεχνικά, συχνά καταλήγει σε μια μορφή ψηφιακής ταυτοποίησης. Όποιος επιθυμεί να δει συγκεκριμένο περιεχόμενο πρέπει να αποδείξει ότι είναι «άνω των 18 ετών». Αυτό που ακούγεται σαν μια ρεαλιστική λύση, στην πράξη δημιουργεί νέες ροές δεδομένων: επαλήθευση ταυτότητας, βιομετρική επαλήθευση, συστήματα ψηφιακού πορτοφολιού. Βήμα προς βήμα, αναδύεται υποδομή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολύ πέρα από τον αρχικό της σκοπό.
Οι συμπράξεις κυβερνήσεων με μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, οι διεθνείς πρωτοβουλίες όπως η Ατζέντα 2030 και η προώθηση ενιαίων κανονιστικών πλαισίων δείχνουν μια διαρθρωτική μετατόπιση. Η διαφάνεια, όμως, παραμένει περιορισμένη.
Η Ελεύθερη Πένα δεν υιοθετεί εύκολες απαντήσεις. Θέτει, όμως, τα αναγκαία ερωτήματα: ποιος ελέγχει την ταυτότητα και, τελικά, ποιος ελέγχει την πρόσβαση και τη συμπεριφορά σε μια πλήρως δικτυωμένη κοινωνία;
